|
Wpisał: janek
|
|
28.02.2007. |
 1 MARCA – BABA MARTA, MARTENICA
Pierwszy marca w bułgarskiej tradycji ludowej związany jest rozpoczęciem cyklu obrzędów wiosennych. Nazwa tego miesiąca jest imieniem złośliwej staruszki słynącej z nagłej zmiany humoru, którą Bułgarzy nazywają Baba Marta.
Aby zapewnić gospodarstwu obfitość plonów oraz zdrowie domownikom, jeszcze przed wschodem słońca, rozpoczynały się gruntowne porządki. Należało dokładnie pozamiatać dom i obejście, przeczyścić komin, wytrzepać dywany, a zebrane śmieci wynieść jak najdalej. W obejściu palono jedno lub trzy ogniska, które każdy z domowników musiał z twarzą zwróconą w kierunku wschodu słońca przeskoczyć 3 razy.
Wczesnym rankiem kobiety wywieszały przed domem czerwone elementy garderoby (pasy, fartuchy, narzuty itp.) i pozostawiały je tam na 9 dni. Według wierzeń ludowych kolor czerwony miał rozweselać Babę Martę, co gwarantowało ładną pogodę przez cały miesiąc. Oprócz czerwieni Babę Martę cieszył także widok młodych dziewczyn i panien, w związku z tym stare kobiety nie chcąc jej rozzłościć pozostawały w tym dniu w domach.
Najważniejszym elementem tradycji ludowej, związanym z dniem 1 marca jest symbol Martenicy. Jest on szeroko rozpowszechniony i chętnie kultywowany do dnia dzisiejszego W całej Bułgarii. Martenica to ozdoba spleciona z czerwonej i białej włóczki, mająca zapewnić noszącej ją osobie zdrowie i szczęście przez cały rok. W niektórych regionach Bułgarii oprócz tradycyjnych kolorów białego i czerwonego wykonuje się Martenice kolorowe, czerwono-niebieskie lub z dodatkowymi elementami ozdobnymi takimi jak: monety, muszelki, koraliki, a nawet ząbki czosnku. W regionie szopskim (wokół bułgarskiej stolicy – Sofii) wykonuje się Martenice przypominające postacie mężczyzny i kobiety, zwane Piżo i Penda.
Zgodnie z tradycją Martenicę można zawiązać na ręce lub palcu, a małym dzieciom wokół szyi. Panny często wplatają ją we włosy, a kawalerowie przypinają do koszuli. Martenice zakłada się także zwierzętom domowym. Tradycja nakazuje zdjąć Martenicę, gdy zobaczy się pierwsze oznaki wiosny: jaskółkę, bociana lub kwitnące drzewko. Należy ją wtedy zawiesić na takim drzewie, schować pod kamień lub wrzucić do rzeki.
Pamiętajcie o tym pięknym bułgarskim zwyczaju i obdarujcie 1 marca swoich najbliższych własnoręcznie zrobionymi Martenicami.
A my wszystkim życzymy: Честита Баба Марта!
K&J |
|
Zmieniony ( 07.04.2009. )
|
